Rehber
Namaz vakitleri nasıl hesaplanır?
Aynı şehirde iki uygulamanın ya da bir uygulama ile caminin farklı saat göstermesi çoğu zaman bir hata değildir. Bu yazıda vakitlerin nasıl bulunduğunu ve farkların nereden geldiğini sade biçimde anlatıyoruz.
Vakitler neye göre belirlenir?
Beş vaktin her biri güneşin gökyüzündeki konumuna bağlıdır. Öğle, güneşin en yüksek noktadan geçtiği andır. Akşam güneşin batışıdır. Sabah ve yatsı ise gün doğmadan önceki ve battıktan sonraki alacakaranlığa dayanır. Alacakaranlığın başlangıcı ve bitişi, güneşin ufkun belirli bir derece altında olmasıyla ölçülür. Hangi derecenin esas alınacağı ilmî bir tercihtir; bu yüzden tek bir ‘doğru’ sayı yoktur.
Vaktinde vakitleri nereden alıyor?
Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayımladığı vakitleri kullanırız. Türkiye dışında Aladhan hesaplama servisinden yararlanırız ve hesap yöntemini Ayarlar > Hesaplama Metodu bölümünden seçebilirsiniz. İnternet yoksa vakitler cihazınızda hesaplanır.
Hesaplama yöntemleri
Her yöntem sabah ve yatsı için farklı açılar kullanır. Açı büyüdükçe sabah daha erken, yatsı daha geç olur.
| Yöntem | Sabah | Yatsı | Yaygın kullanım |
|---|---|---|---|
| Diyanet | 18° | 17° | Türkiye |
| Muslim World League (MWL) | 18° | 17° | Avrupa, Uzak Doğu, Amerika’nın bir kısmı |
| ISNA | 15° | 15° | Kuzey Amerika |
| Egyptian General Authority | 19,5° | 17,5° | Afrika, Suriye, Lübnan |
| Karachi | 18° | 18° | Pakistan, Hindistan, Bangladeş, Afganistan |
| Umm al-Qura | 18,5° | akşamdan 90 dk sonra | Arap Yarımadası |
Açılar, Aladhan servisinin yöntem tanımlarına göre verilmiştir.
İkindi: standart mı, Hanefi mi?
İkindi vakti bir cismin gölge uzunluğuna göre belirlenir. Şafiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre ikindi, gölge cismin boyuna eşit olunca girer (öğledeki gölge hariç). Buna standart hesap diyoruz. Hanefî mezhebine göre gölge cismin iki katına ulaşınca girer; bu yüzden vakit daha geç olur. İngiltere ve Güney Asya’daki camilerin çoğu Hanefî hesabını kullanır. Aradaki fark mevsime ve enleme göre 30–60 dakikayı bulabilir.
Standart
Gölge = cismin boyu. İkindi daha erken girer.
Hanefî
Gölge = cismin boyunun 2 katı. İkindi daha geç girer.
Şu an Vaktinde, Türkiye dışında ikindiyi standart hesapla gösterir.
Yatsı ve sabah neden değişir?
Sabah ve yatsı, güneşin ufkun altındaki açısına bağlıdır. 17° yerine 18° kullanan bir kurumun yatsısı birkaç dakika daha geç çıkar. Kuzey ülkelerinde yaz aylarında alacakaranlık hiç bitmeyebilir; bu durumda kurumlar özel kurallar uygular. Bu yüzden iki uygulama ya da iki takvim arasında birkaç dakikalık fark olağandır.
Cami neden farklı gösteriyor?
Camiler iki ayrı saat yayımlar: vaktin girdiği an olan ezan vakti ve namazın kılındığı an olan cemaat saati. Cemaat saati genellikle ezandan 10–30 dakika sonradır. Bazı camiler sabahta sabit bir saat, akşamda ‘ezandan hemen sonra’ der. Camiler ayrıca kendi hesap yöntemlerini ve mezheplerini seçer, saatleri yuvarlayabilir ve yaz saati geçişinde kendi tablolarını kullanır. Bu yüzden uygulamanın gösterdiği vakit ile camideki kâğıt arasında dakikalar, bazen de ikindide bir saate yakın fark olabilir.
Uygulamada hesaplamayı nasıl değiştiririm?
- Ayarlar’ı açın.
- Hesaplama Metodu’na dokunun.
- Caminizin ya da yaşadığınız bölgenin kullandığı yöntemi seçin.
- Vakitler hemen güncellenir.
Türkiye’deki şehirlerde Diyanet’in kendi vakitleri esas alınır.