Нұсқаулық
Намаз уақыттары қалай есептеледі?
Екі қосымша немесе қосымша мен жергілікті мешіт әртүрлі уақыт көрсетсе, бұл әдетте қате емес. Бұл нұсқаулықта уақыттардың қалай анықталатыны және айырмашылықтың қайдан шығатыны түсіндіріледі.
Уақыттар неге байланысты анықталады?
Бес уақыт намаздың әрқайсысы күннің көктегі орнына байланысты. Бесін күн ең биік нүктеден өткен соң басталады. Ақшам — күннің батуы. Таң мен құптан күн шығар алдындағы және батқаннан кейінгі ымыртқа негізделеді. Ымырт күннің көкжиектен неше градус төмен екенімен өлшенеді. Қай бұрышты алу — ғылыми таңдау, сондықтан жалғыз ‘дұрыс’ сан жоқ.
Vaktinde уақыттарды қайдан алады?
Түркияда Дияннет (Діни істер басқармасы) жариялайтын уақыттарды қолданамыз. Түркиядан тыс жерде Aladhan есептеу қызметін пайдаланамыз, әдісті Параметрлер > Есептеу әдісі бөлімінен таңдауға болады. Интернет болмаса, уақыттар құрылғыңызда есептеледі.
Есептеу әдістері
Әр әдіс таң мен құптан үшін әртүрлі бұрыштарды қолданады. Бұрыш үлкейген сайын таң ерте, құптан кеш болады.
| Әдіс | Таң | Құптан | Жиі қолданылатын жер |
|---|---|---|---|
| Diyanet | 18° | 17° | Түркия |
| Muslim World League (MWL) | 18° | 17° | Еуропа, Қиыр Шығыс, Американың бір бөлігі |
| ISNA | 15° | 15° | Солтүстік Америка |
| Egyptian General Authority | 19,5° | 17,5° | Африка, Сирия, Ливан |
| Karachi | 18° | 18° | Пәкістан, Үндістан, Бангладеш, Ауғанстан |
| Umm al-Qura | 18,5° | ақшамнан 90 мин кейін | Арабия түбегі |
Бұрыштар Aladhan қызметіндегі әдіс анықтамаларына сәйкес.
Екінді: стандартты ма, ханафи ме?
Екінді уақыты заттың көлеңкесінің ұзындығымен анықталады. Шафиғи, мәлики және ханбали мәзһабтары бойынша екінді көлеңке заттың биіктігіне тең болғанда (түстегі көлеңкеден басқа) басталады. Мұны стандартты есеп деп атаймыз. Ханафи мәзһабы бойынша көлеңке екі есе ұзарғанда басталады, сондықтан уақыт кеш болады. Ұлыбритания мен Оңтүстік Азиядағы мешіттердің көпшілігі ханафи есебін қолданады. Маусым мен ендікке қарай айырма 30–60 минутқа жетуі мүмкін.
Стандартты
Көлеңке = заттың биіктігі. Екінді ертерек басталады.
Ханафи
Көлеңке = заттың екі еселенген биіктігі. Екінді кешірек басталады.
Қазір Vaktinde Түркиядан тыс жерде екіндіні стандартты есеппен көрсетеді.
Құптан мен таң неге өзгереді?
Таң мен құптан күннің көкжиектен қаншалықты төмен екеніне байланысты. 17° орнына 18° алатын ұйымның құптаны бірнеше минут кеш болады. Солтүстік елдерде жазда ымырт мүлде бітпеуі мүмкін, ондай кезде арнайы ережелер қолданылады. Сондықтан екі қосымша немесе екі күнтізбе арасында бірнеше минут айырма қалыпты жағдай.
Менің мешітім неге басқаша көрсетеді?
Мешіттер екі бөлек уақыт жариялайды: намаз уақыты кіретін азан уақыты және намаз шын мәнінде оқылатын жамағат уақыты. Жамағат әдетте азаннан 10–30 минут кейін болады. Кейбір мешіттер таң үшін нақты уақыт, ақшам үшін ‘азаннан кейін бірден’ деп жазады. Мешіттер өз әдісі мен мәзһабын таңдайды, уақытты дөңгелектеуі және сағат ауысқанда өз кестесін қолдануы мүмкін. Сондықтан қосымшадағы уақыт пен мешіттегі қағаздың арасында минуттар, екіндіде бір сағатқа жуық айырма болуы мүмкін.
Қосымшада есептеуді қалай өзгертемін?
- Параметрлерді ашыңыз.
- Есептеу әдісін басыңыз.
- Мешітіңіз немесе аймағыңыз қолданатын әдісті таңдаңыз.
- Уақыттар бірден жаңарады.
Түркия қалалары үшін Диянеттің өз уақыттары негізге алынады.