Колдонмо
Намаз убакыттары кантип эсептелет?
Эки тиркеме же тиркеме менен жергиликтүү мечит ар башка убакыт көрсөтсө, бул адатта ката эмес. Бул колдонмодо убакыттар кантип аныкталары жана айырмачылыктар кайдан чыгары түшүндүрүлөт.
Убакыттар эмнеге жараша аныкталат?
Беш убак намаздын ар бири күндүн асмандагы ордуна байланыштуу. Бешим күн эң бийик чекиттен өткөндөн кийин башталат. Шам — күндүн батышы. Багымдат менен куптан күн чыкканга чейинки жана баткандан кийинки уюлга негизделет. Уюл күн горизонттон канча градус төмөн экенине жараша өлчөнөт. Кайсы бурчту алуу — илимий тандоо, ошондуктан жалгыз ‘туура’ сан жок.
Vaktinde убакыттарды кайдан алат?
Түркияда Дианет (Диний иштер башкармалыгы) жарыялаган убакыттарды колдонобуз. Түркиядан тышкары Aladhan эсептөө кызматын колдонобуз, ыкманы Жөндөөлөр > Эсептөө ыкмасы бөлүмүнөн тандасаңыз болот. Интернет жок болсо, убакыттар түзмөгүңүздө эсептелет.
Эсептөө ыкмалары
Ар бир ыкма багымдат менен куптан үчүн ар башка бурчтарды колдонот. Бурч чоңойгон сайын багымдат эрте, куптан кеч болот.
| Ыкма | Багымдат | Куптан | Көп колдонулган жер |
|---|---|---|---|
| Diyanet | 18° | 17° | Түркия |
| Muslim World League (MWL) | 18° | 17° | Европа, Алыскы Чыгыш, Американын бир бөлүгү |
| ISNA | 15° | 15° | Түндүк Америка |
| Egyptian General Authority | 19,5° | 17,5° | Африка, Сирия, Ливан |
| Karachi | 18° | 18° | Пакистан, Индия, Бангладеш, Ооганстан |
| Umm al-Qura | 18,5° | шамдан 90 мүн кийин | Арабия жарым аралы |
Бурчтар Aladhan кызматындагы ыкма аныктамаларына ылайык.
Бешим: стандарттуубу же ханафиби?
Бешим убагы буюмдун көлөкөсүнүн узундугуна жараша аныкталат. Шафии, малики жана ханбали мазхабдары боюнча бешим көлөкө буюмдун бийиктигине барабар болгондо (түшкү көлөкөдөн тышкары) башталат. Муну стандарттуу эсеп деп атайбыз. Ханафи мазхабы боюнча көлөкө эки эсе узарганда башталат, ошондуктан убакыт кечирээк болот. Улуу Британия менен Түштүк Азиядагы мечиттердин көбү ханафи эсебин колдонот. Мезгилге жана кеңдикке жараша айырма 30–60 мүнөткө жетиши мүмкүн.
Стандарттуу
Көлөкө = буюмдун бийиктиги. Бешим эртерээк башталат.
Ханафи
Көлөкө = буюм бийиктигинин эки эселенгени. Бешим кечирээк башталат.
Азыркы учурда Vaktinde Түркиядан тышкары бешимди стандарттуу эсеп менен көрсөтөт.
Куптан менен багымдат эмне үчүн өзгөрөт?
Багымдат менен куптан күн горизонттон канчалык төмөн экенине жараша болот. 17° ордуна 18° алган уюмдун куптаны бир нече мүнөт кеч болот. Түндүк өлкөлөрдө жайында уюл такыр бүтпөй калышы мүмкүн, анда өзгөчө эрежелер колдонулат. Ошондуктан эки тиркеме же эки календардын ортосунда бир нече мүнөт айырма кадимки көрүнүш.
Менин мечитим эмне үчүн башкача көрсөтөт?
Мечиттер эки өзүнчө убакыт жарыялайт: намаз убагы кирген азан убагы жана намаз чындап окулган жамаат убагы. Жамаат адатта азандан 10–30 мүнөт кийин болот. Кээ бир мечиттер багымдат үчүн так саат, шам үчүн ‘азандан кийин дароо’ деп жазат. Мечиттер өз ыкмасын жана мазхабын тандайт, убакытты тегеретиши жана саат которулганда өз таблицасын колдониши мүмкүн. Ошондуктан тиркемедеги убакыт менен мечиттеги кагаздын ортосунда мүнөттөр, бешимде бир саатка жакын айырма болушу мүмкүн.
Тиркемеде эсептөөнү кантип өзгөртөм?
- Жөндөөлөрдү ачыңыз.
- Эсептөө ыкмасын басыңыз.
- Мечитиңиз же аймагыңыз колдонгон ыкманы тандаңыз.
- Убакыттар дароо жаңыланат.
Түркиянын шаарлары үчүн Дианеттин өз убакыттары колдонулат.